สรุปประเด็นสำคัญ
- สัญญาจ้างทำของ “ไม่จำเป็นต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษร”
- แค่มีการตกลง + ลงมือทำงาน = สัญญาเกิดแล้ว
- การรับงานและจ่ายค่าจ้างบางส่วน เป็นหลักฐานสำคัญ
- ศาลฎีกายืนยัน สัญญา “มีผลบังคับได้” แม้ไม่ได้เซ็น
- เหมาะกับผู้รับเหมา ฟรีแลนซ์ และเจ้าของงานทุกประเภท
สัญญาจ้างทำของ คืออะไร?
สัญญาจ้างทำของ คือ
👉 สัญญาที่ผู้รับจ้างตกลงทำงานให้สำเร็จตามที่ตกลง
👉 และผู้ว่าจ้างตกลงจ่ายค่าจ้างให้
เช่น
- งานก่อสร้าง
- งานออกแบบ
- งานรับจ้างทั่วไป
ตามกฎหมาย
สัญญาประเภทนี้ “ไม่กำหนดแบบ”
จึงไม่จำเป็นต้องทำเป็นหนังสือเสมอไป
ประเด็นสำคัญ: ไม่ได้เซ็นสัญญา = ฟ้องไม่ได้ จริงหรือ?
คำตอบคือ ❌ “ไม่จริง”
แม้ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร
แต่หากมีพฤติการณ์ว่า
- มีการตกลงงานกัน
- ผู้รับจ้างได้เริ่มทำงาน
- ผู้ว่าจ้างได้รับประโยชน์จากงาน
- มีการจ่ายค่าจ้าง (แม้เพียงบางส่วน)
👉 ถือว่าสัญญา “เกิดขึ้นแล้ว” ตามกฎหมาย
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7118/2561
คดีนี้ศาลวางหลักไว้อย่างชัดเจนว่า
- แม้คู่สัญญาจะยังไม่ได้ลงนามในสัญญา
- แต่มีการ “ให้เข้าทำงาน” และ “รับประโยชน์จากงาน”
- รวมถึงมีการ “จ่ายค่าจ้างบางส่วน”
👉 ถือว่ามี “การตกลงจ้างทำของ” กันแล้ว
และที่สำคัญ
- คู่กรณีไม่ได้มีเจตนาว่าต้องทำสัญญาเป็นหนังสือก่อนถึงจะมีผล
ดังนั้น
สัญญาจ้างทำของจึงมีผลบังคับได้ตามกฎหมาย
หลักกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587
👉 กำหนดให้สัญญาจ้างทำของเกิดจาก “การตกลง” - มาตรา 366 วรรคสอง
👉 กำหนดเรื่อง “แบบของสัญญา” (ซึ่งกรณีนี้ไม่อยู่ในบังคับ)
สรุปคือ
👉 สัญญาจ้างทำของเป็นสัญญาไม่มีแบบ (Informal Contract)
ตัวอย่างสถานการณ์จริง
- ผู้รับเหมาทำบ้าน แต่ไม่ได้เซ็นสัญญา → ฟ้องค่าจ้างได้
- ฟรีแลนซ์รับงานออกแบบ ลูกค้าไม่จ่ายเงิน → ฟ้องได้
- บริษัทจ้างงาน แต่ยังไม่เซ็นสัญญา → ยังมีผลผูกพัน
Insight จากทนาย (จุดที่คนส่วนใหญ่พลาด)
แม้กฎหมายจะไม่บังคับให้ทำเป็นหนังสือ
แต่ในทางปฏิบัติ
❗ การไม่มีสัญญา = ปัญหาในการ “พิสูจน์”
สิ่งที่ควรมีเสมอ:
- แชท / ข้อความตกลงงาน
- หลักฐานการโอนเงิน
- ภาพถ่ายการทำงาน
- ใบเสนอราคา / ใบแจ้งหนี้
เพราะในศาล
👉 “พฤติการณ์” คือหลักฐานสำคัญที่สุด
FAQ (คำถามที่พบบ่อย)
Q: ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ฟ้องได้ไหม?
A: ฟ้องได้ หากพิสูจน์ได้ว่ามีการตกลงและมีการทำงานจริง
Q: ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง?
A: แชท ข้อความ การโอนเงิน หรือหลักฐานการทำงาน
Q: จ่ายเงินไปบางส่วน ถือว่าสัญญาเกิดแล้วหรือไม่?
A: ใช่ เป็นพฤติการณ์ที่ศาลใช้พิจารณาว่ามีสัญญา
Q: สัญญาจ้างทำของต่างจากจ้างแรงงานอย่างไร?
A: จ้างทำของเน้น “ผลสำเร็จของงาน” ส่วนจ้างแรงงานเน้น “ระยะเวลาและการควบคุม”