สรุปประเด็นสำคัญ
- เหตุสุดวิสัย เช่น น้ำท่วม แผ่นดินไหว อาจกระทบสัญญาก่อสร้าง
- ถ้าสัญญา “ไม่ได้กำหนด” ต้องใช้กฎหมายทั่วไปพิจารณา
- ถ้าสัญญา “กำหนดไว้ชัด” ให้ยึดตามข้อตกลงเป็นหลัก
- เหตุสุดวิสัยอาจทำให้ “ไม่ต้องรับผิด” หรือ “เลื่อนสัญญา”
- การเขียนสัญญาให้ชัด = ป้องกันข้อพิพาทในอนาคต
เหตุสุดวิสัยคืออะไร? กระทบสัญญาก่อสร้างอย่างไร
เหตุสุดวิสัย คือเหตุที่
- ไม่สามารถคาดหมายได้
- ไม่สามารถป้องกันได้
เช่น
- น้ำท่วม
- แผ่นดินไหว
- ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
ในงานก่อสร้าง
👉 มักส่งผลให้ “ส่งมอบงานล่าช้า” หรือ “ทำงานต่อไม่ได้”
กรณีที่สัญญา “ไม่ได้กำหนดเหตุสุดวิสัย”
หากในสัญญา
👉 ไม่มีข้อกำหนดเรื่องเหตุสุดวิสัย
ต้องพิจารณาตาม
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
- หรือกฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง
ผลทางกฎหมายอาจเป็น:
- ยกเว้นความรับผิด
- ผ่อนผันการชำระหนี้
- พิจารณาว่าต้องรับผิดหรือไม่เป็นรายกรณี
กรณีที่สัญญา “กำหนดเหตุสุดวิสัยไว้แล้ว”
หากคู่สัญญาได้กำหนดไว้ในสัญญา
👉 ต้องยึดตาม “ข้อตกลงในสัญญา” เป็นหลัก
โดยมักจะระบุ เช่น
- ต้องแจ้งอีกฝ่ายเมื่อเกิดเหตุ
- ไม่ต้องรับผิดในช่วงเกิดเหตุ
- สามารถขยายระยะเวลางานได้
- สิทธิในการแก้ไขหรือยกเลิกสัญญา
ผลกระทบทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้น
เมื่อเกิดเหตุสุดวิสัย
อาจมีผล เช่น
- ยกเว้นค่าปรับ / ค่าเสียหาย
- ขยายระยะเวลาส่งมอบงาน
- ระงับหน้าที่ชั่วคราว
- หรือยกเลิกสัญญาในบางกรณี
ทั้งหมดขึ้นอยู่กับ
👉 “ข้อสัญญา + ข้อเท็จจริงของแต่ละคดี”
Insight จากทนาย (จุดที่เจ้าของงาน-ผู้รับเหมาพลาด)
ปัญหาที่พบบ่อยคือ
- ไม่เขียนเงื่อนไข “เหตุสุดวิสัย” ไว้ในสัญญา
- หรือเขียนไว้ “ไม่ชัดเจน”
ทำให้เมื่อเกิดเหตุจริง
👉 เกิดข้อพิพาทว่าใครต้องรับผิด
คำแนะนำคือ
- ระบุเหตุการณ์ให้ครอบคลุม
- กำหนดขั้นตอนแจ้งเหตุ
- กำหนดผลทางกฎหมายให้ชัด
แนวทางป้องกันข้อพิพาท
เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต
ควร:
- ร่างสัญญาให้ครอบคลุมเหตุสุดวิสัย
- ระบุสิทธิ หน้าที่ และผลกระทบให้ชัด
- ปรึกษาทนายก่อนลงนามสัญญา
FAQ (คำถามที่พบบ่อย)
Q: เหตุสุดวิสัย ต้องรับผิดหรือไม่?
A: โดยหลักอาจไม่ต้องรับผิด แต่ต้องดูเงื่อนไขในสัญญาและข้อเท็จจริง
Q: ไม่มีระบุในสัญญา ทำอย่างไร?
A: ต้องใช้กฎหมายทั่วไปพิจารณาเป็นรายกรณี
Q: สามารถยกเลิกสัญญาได้ไหม?
A: ได้ในบางกรณี หากเข้าเงื่อนไขตามสัญญาหรือกฎหมาย
Q: ต้องแจ้งอีกฝ่ายหรือไม่?
A: ควรแจ้งทันที เพื่อรักษาสิทธิของตน